menu

BACA FANI

 

Baca Fanı: yeterli düzeyde sıcaklık ve basınç farkını meydana getiremeyen kısa bacalar ve/veya kayıpları çok fazla olan uzun yataylı baca sistemleri çekiş yetersiz olmaktadır.

Isıtma sisteminde optimum düzeyde ısı transferini sağlamak için baca gazı baca kanalı ile doğal yöntemle istenilen basınç ve hızda akması gerekmektedir.

Doğal çekiş sağlanamayan ısıtma sistemlerinde, baca gazları cebri çekiş yapan, baca gazı sıcaklığına ve korozif etkilerine mukavemetli, hız kontrolü yapılabilen bir baca fanı ile atmosfere iletilmelidir.

 

 

Baca sistemlerinde en çok karşılaşılan problemlerden biri de baca çekişinin yetersizliğidir. Bunun çeşitli nedenleri şu şekilde sıralanabilir :

• Baca çapı gerektiğinden küçük seçilmiştir,

• Duman kanalı (yatay baca) bacaya göre ¼ oranından fazla yapılmıştır,

• Baca yüksekliği yeterli değildir (gaz yakıt min.4.00 m;katı ve sıvı yakıt min.5.00 m),

• Sistemde gereğinden fazla direnç (Dirsek,TE,Pantolon vs.)vardır,

• Bacada yeterli izolasyon yapılmadığından yoğuşmanın getirdiği çekiş yetersizliği vardır,

• Birden fazla kazan / cihaz aynı bacaya bağlanmıştır,

• Cihaz adet ve kapasitesine uygun şönt baca seçilmemiştir,

• Normal Ø130 blok tuğla bacaya birden fazla cihaz bağlanmıştır,

• Çap hesabının yapıldığı yakıttan farklı bir yakıt kullanılmıştır,

• Seçilen baca malzemesi yakıta uygun değildir,

• Ters rüzgarların etkisi fazladır (Lodos) ya da aşırı rüzgarlı bölgedir,

• Baca ve diğer tesisat işçiliği kötü yapılmıştır,

• Yakıt tasarrufu sağlamak ,

• Atıkgaz tesisatını daha güvenli hale getirmek.

Yukarıda saydığımız problemleri oluşturan etkenleri değiştiremiyorsak çekişi düzeltecek yardımcı elemanlar kullanılmalıdır. Bunlar aşağıda kısaca açıklanmıştır:

 

1.Motorlu Fanlar (yüksek sıcaklıklara dayanıklı baca fanları)

2.Rüzgar Fanları (döner şapkalar)

a) Emiş Fanları

b) Üflemeli Fanlar

MOTORLU FANLAR:

Elektrik gücü ile çalışan vantilatör sistemleridir. Baca sistemleri içerisinde yarattıkları pozitif veya negatif basınçlara göre ikiye ayrılırlar.

EMİŞ FANLARI:

Emiş fanları, bacanın üst tarafına monte edilir ve kazandan çıkan baca gazı emilerek atmosfere atılır. Emmeli halde fan, ya doğrudan doğruya baca ağzına yada bacanın ağzına yakın bir yere monte edilir. Şekillerde fanın baca ağzına yakın bir kısmına monte edildiği üç ayrı hal görülüyor. Şekilden de anlaşılacağı gibi fan bacanın duvarına dıştan takılmalıdır.

RS ve RSV Model 250 o C ısıya dayanıklı fan türleri :

  • RS Modeli :şömine ve katı yakıtlı sistemler için

  • RSV Modeli : doğal gaz,sıvı gaz ve fuel oil yakıtlı sistemler için

 


Kazan Sayılarına Göre Montaj Şekilleri :

Ayrıca birden fazla ısı üreticisinin bir bacaya bağlandığı ve hepsinin aynı anda çalışmadığı durumlarda toplam kazan yüküne göre hesaplanmış baca kesitinin büyük olması, sonuçta yoğuşmanın artmasına, çekişin azalmasına ve tam yanmanın oluşmamasına neden olur. Böyle durumlarda bacaya monte edilecek bir baca fanı ile,baca içerisinden geçen gazın basıncını ölçen basınç sensörü (çalışan kazan yüküne) istenilen DIN 4705 normlarına göre,bir elektronik kontrol ünitesi aracılığı ile fan hızını ayarlanarak bacada olması geren (ne fazla ne de az) negatif bir sabit basınç oluşturur.

 

Sonuç olarak baca çekişinin optimum olması sağlanır. Böyle bir durumda tam yanma oluşur ve bacada yoğuşma azalır. Isı üreticilerinin farklı zamanlarda devreye girmesinde veya çıkmasında dahi, baca içerisindeki basınç farklarından dolayı fan devrini ayarlayarak optimum çekişi sağlayacaktır.Böylece gerekli basınçta çekiş sağlandığı için gereksiz yakıt harcanmayarak enerji tasarrufu sağlandığı gibi istenilmeyen olumsuz sonuçlar,örneğin CO zehirlenmesi gibi, önlenmiş olur.

Şönt Bacalar

Şönt bacalarda ısı kaynaklarına ait atıkgazların atmosfere atılması aynı baca kanalından sağlandığı için doğal çekişi sağlayabilecek ve bağlanan ısı kaynaklarına cevap verebilecek kadar gerekli kesit hesabı yapılmadığından, kesiti yeterli gelmemekte, atıkgazın geri tepmesine,katlar arası atıkgazların birbirine karışmasına ya da hiç çekmemesine neden olmaktadır.Ülkemizdeki şönt baca uygulamaları gelişigüzel yapıldığından istenilen standartlara uymamakta ve yapılan uygulamalarda şönt baca blokları düzgün yerleştirilmemekte,derzlerin baca içine taşması böylece baca içinde istenilmeyen bir direnç oluşmakta,bu da çekişi olumsuz yönde etkilemektedir. Şönt bacaların Özellikle lodos rüzgarlarında bacaların geri tepmesine hatta sönmesine neden olmakta bu da CO (karbonmonoksit) zehirlenmelerinden kaynaklanan ölümlerle sonuçlanmaktadır.

Oransal olarak çalışan kazanlarda baca hesabı maksimum kapasiteye göre yapıldığı için, kapasitenin oransal olarak düştüğü durumlarda baca kesitindeki fazlalık yoğuşmanın artmasına, çekişin azalmasına ve tam yanmanın oluşmamasına neden olur. Otomatik kontrollü fan ile, baca yüksekliği ve baca kesitine bağlı olmaksızın kapasitenin düştüğü durumlarda optimum çekiş ve tam yanma sağlanabilir.

Rüzgar Fanları (Döner Şapkalar):

Hiçbir yardımcı elektrik gücü gerektirmeyen ve rüzgar kuvveti ile doğru orantılı çekiş yapabilen döner şapkalar aşağıdaki durumlarda kullanılır.

• Şömine, soba ve fırınlarda yetersiz çekişin olduğu durumlarda.

• Mutfak havalandırmalarında.

• Davlumbaz bacalarında.

• Şaft, depo türü mahal havalandırmalarında.

Her sistemde kullanılmasının sebebi, çekişin rüzgara bağlı olmasından dolayı yetersiz veya çok fazla çekme ihtimali olduğundan bağlandığı sistemi negatif yönde etkilemesidir.

Baca Sistemleri bacalar Paslanmaz Çelik Baca Atık Gaz Baca Sistemleri Kaskat Isıtma Sistemleri Şut Sistemleri Baca Problemleri Baca Problemleri